TOMBO, TUMBIO OU TOMBIÑO

Calquera un destes topónimos podería considerarse como relativo a descrición orográfica do terreo que fai referencia a pequenas elevacións do terreo de forma redondeada.

Sen embargo lendo ó autor Fernando cabeza Quiles descubrimos que tamén pode facer referencia a un ritual popular consistente en facer rodar o corpo das crianzas  para libralas dun hipotético  efecto maléfico que os aqueixaba arrebatándolles a saúde, coñecido como “asombramento”. Este ritual consistía en ir a misa, facerse coa sotana do crego, sen que este se decatase, tendela no chan ou sobre unha tumba e facer que dese tombos por riba dela.

Tendo en conta que na nosa parroquia temos un Tombiño a carón da Igrexa Parroquial e un Tombo preto do lugar de Ermida en Freixo e , estando este último catalogado como zona de reserva arqueolóxica pois comenta a veciñanza que alí hai restos de tumbas , quizais os nosos estean tamén vinculados con este ritual que co paso do tempo se fose perdendo.

Esta mesma situación dáse tamén noutras parroquias dos arredores, o cal nos fai pensar que este ritual estivese espallado pola zona.

A GRISVELLA

 A igrexa parroquial tal e onde hoxe a coñecemos non foi construída ata 1726. Ata ese momento a Igrexa estaba situada no lugar onde hoxe se sitúa a casa reitoral. O antigo cemiterio estaba na parte posterior, na finca delimitada por un valado onde decotío podemos, agora, ver algún cabalo pacendo. E o adro estaba na zona onde agora  podemos ver unha plantación de cerdeiras, proba disto é que o nome desta finca é TALLO DO ADRO, e a fonte que está catalogada como “do Xestal” foi nalgún tempo a fonte da GRISVELLA e os campos que están pola parte de arriba recibían o nome de COCHO DA FONTE DA IGREX VELLA.

A construción da nova igrexa fíxose nuns terreos que pertencían ó lugar do denominados DEVESA DO TORRÓN e o noso torreiro sitúase no que era un enorme terreo baldío cunha considerable pendente que pouco a pouco se foi enchendo e que era aproveitado polos madeireiros que viñan de Portugal para cortar madeira coas súas serras de aire, e despois ir estibándoa. Sigue lendo

A PEDRA DA CACHEIRA

Contan os que hoxe peitean canas que sendo nenos escoitaban a lenda dun penedo encantado situado no monte, no lugar da Cacheira, o que chamaban a pedra do mouro. Segundo dicía a lenda gardaba agochado nas súas entrañas un tesouro de moedas de ouro. Testemuñan  os máis vellos que en certa ocasión un veciño da zona ao que alcumaban O ESPARTERO tentou comprobar a veracidade do relato e “meteulle un tiro con dinamita”, que naqueles tempos adoitaban usar os canteiros para fender as rochas. O dano causado á pedra non foi moito, pero o suficiente para constatar que aquela pedra non era máis ca pedra e ningún tesouro gardaba dentro.

Camiño dos Carrexóns

Contan os máis vellos do lugar que esta parroquia era lugar de paso para os comerciantes que viñan de Portugal  vender os seus produtos a Vigo. Traían as súas mercadorías en fardos que carretaban ao lombo, de aí que o camiño polo que transitaban acabase chamándose CAMIÑO DOS CARREXÓNS. Este camiño entraba pola Garrida, pasaba polo que despois foi coñecido como camiño da Paloma, baixaba pola Valada ao Portal, de aí cara ao Canizo, polo camiño das Furnas, e finalmente encaraba a Simona para dirixirse a Vigo por  Beirán. Este derradeiro tramo, no barrio do Carregal que deixa o camiño da Simona para coller un ramal á dereita, é o único que nos fai lembrar este nome, se ben o paso do tempo e os erros  cartográficos fan que hoxe se chame camiño de Carrazóns.

Cóntannos tamén que no lugar do Canizo había unha  venda ou fonda onde os carrexóns facían noite para poder chegar ao mercado a Vigo pola maña cedo. Parece ser que anteriormente na zona alta de Valadares houbo tamén unha venda rexentada por unha moza garrida, isto é, de boa presencia física. Segundo o autor Cabeza Quiles esta venda da (moza) garrida, deu  nome ao lugar do barrio da GARRIDA