A recollida de topónimos en Beade

A primeira referencia documental que conservamos da parroquia de Beade data do século XII e pertence a un escrito de delimitación dos territorios dependentes do bispado e do cabido de Tui. Non quere iso dicir que non teña Beade unha longa historia previa, Segundo testemuñan os restos arqueolóxicos, xa había poboamentos asentados nestas terras no terceiro milenio antes de Cristo e é probable que haxa que remontar a presenza humana na zona a datas moito máis antigas, no remoto paleolítico. A toponimia tamén corrobora esta idea, pois a pesar de que os máis dos nomes de lugar da parroquia de Beade teñen orixe no latín ou xa naceron en galego, hai algúns, como Babio, que proceden da lingua ou linguas faladas antes da chegada dos romanos e son, cando menos, bimilenarios.

Desde o tempo das primeiras referencias documentais da Idade Media ata hai apenas douscentos anos, o bispo de Tui exerceu señorío durante séculos sobre a parroquia, que no Antigo Réxime integraba, xunto coas de Bembrive, Bouzas, Coia e Coruxo, o territorio da xurisdición de Bouzas, onde gobernaba a autoridade eclesiástica tudense, que designaba cada tres anos un xuíz ordinario e catro rexedores. Seguir lendo

Ás voltas cos nomes de persoas para encher o “nomenclátor” municipal

Recoñecemento ao labor, á súa dedicación como mestre, médica, fotógrafo, científica… ao seu exemplo na loita do movemento sindical, veciñal, das mulleres… Cariños, lealdades, admiración… son estes algúns dos motivos que particulares, entidades ou colectivos aducen para solicitar que un nome dunha rúa, camiño, praza, equipamento municipal leve o nome desa persoa e permita deste xeito recordo permanente.

Mais é este o único xeito de recoñecemento para con estas mulleres e homes de ben facer? O feito de ter o nome no “nomenclátor” particular dunha vila ou dunha cidade fai que recorden as e os seus habitantes o labor desa persoa e… quen viña sendo?

 Son preguntas que imos deixar sen contestar, mais si que traemos argumentos que contraveñen o feito de desterrar topónimos tradicionais para lles pór no seu canto o nome de persoas, de obras literarias, de personaxes novelescos, de cidades, de ríos… Seguir lendo

Recuperando nomes “de toda a vida”

Queriamos recuperar para este blog vellos artigos, que non por vellos están de menor actualidade, da revista que editaba o SNL, “Lingua viva”. O artigo que vos presentamos hoxe foi publicado no número 49 da revista (2º trimestre de 2010).

Recuperando nomes "de toda a vida"

Páxina da revista "Lingua Viva" núm. 49

Hai uns días, recibimos no SNL unha solicitude dunha veciña dunha parroquia viguesa, na que pedía que a un camiño que non tiña nome de seu no rueiro vigués se lle puxese A LATIÑA, o “nome de toda a vida”.

Cantos nomes de toda a vida están a piques de desaparecer, por non se recuperaren para os rueiros oficiais e pór no seu lugar nomes de persoeiros, batallas, datas sinaladas, países, cidades… Non é que rexeitemos a homenaxe a unha bióloga, a un artista, a unha data sinalada… mais cremos que hai outras formas de facer visible e de que permanecer na memoria colectiva eses persoeiros, esas datas, cidades, países… Seguir lendo