Nespereira: unha carballeira, un muíño e un camiño

Carballeira de Nespereira, carballeira derramada,                                                   nesta carballeiriña perdín a miña navalla,                                                                   perdín a miña navalla, perdina, quedei sen ela,                                                   carballeira de Nespereira, carballeira derramada.

Cántame esta cantiga unha das informantes, Laura Costas, e ademais cóntame que na Carballeira de Nespereira habitaba o tardo e, cando as mulleres e homes se achegaban a ela, liscaban de alí a lume de carozo porque o tardo andaba a derramar as pólas dos carballos e escoitábase un grande estrondo.

A Carballeira de Nespereira estaba situada nos Cochos, no barrio de Marcosende, exactamente entre os actuais números 170 e 176 do que se coñece como Estrada de Zamáns, a PO-331 que vai do Porriño a Gondomar. Se ben hai veciños que lembran vagamente que esta carballeira se prolongaba tamén polos terreos de riba da estrada, tamén denominados Os Cochos. Os carballos paseniño fóronse cortando e tamén, aos poucos, minando os terreos para convertelos en labradío e plantar millo. Sigue lendo

A Auga (II) Os muíños

Os primeiros muíños que utilizou o ser humano funcionaban a base de fregar unha pedra contra outra. Foron nun primeiro momento móbiles, debido a que tamén daquela as poboacións eran nómades e non tiñan poboados fixos. Coa chegada da neolitización, os grupos humanos pasarían a asentarse en zonas estratexicamente escollidas, na que como non, a presenza da auga tiña un papel fundamental.

Co paso do tempo, estes muíños acabarían tamén por asentarse ás beiras dos ríos e pasar a ser movidos pola forza da auga.

Os muíños da parroquia, todos eles hidráulicos (a excepción dun que é eléctrico) presentan diferenzas entre eles, especialmente no referente á entrada da auga no mesmo. Pese a todos ser de levada, ao chegar ao muíño esta convértese en: cal de pedra, cubo ou cheminea; todos eles teñen a finalidade de aumentar a presión da auga unha vez aberta a sateira. O anterior, seguramente se deba ao pouco caudal dos ríos ou regos da parroquia.

Muíño do Crego con cubo en cheminea e inferno con arco
Muíño Novo. Véxase a cal de pedra pola que entra a auga Sigue lendo

Ramón Hermida, mestre canteiro de Zamáns

Nunha das visitas ao Arquivo Histórico Diocesano de Tui, consultei o libro Arte y artistas en la antigua diócesis de Tui (1989), de Ernesto Iglesias Almeida, que comprende un dicionario de artistas (escultores, pintores, canteiros, etc.) que traballaron para a diocese de Tui.

Entre eles, Ramón Hermida[1], mestre canteiro, veciño de Zamáns[2], que en 1818 recibiu o encargo de enlousar a nave do Doce Nome da capela da Misericordia de Tui, por unha cantidade de 1.920 reais.

O Campo da Feira na actualidade.

Outros artistas mencionados relaciónanse coa nosa parroquia por teren efectuado algunha obra na igrexa parroquial, situada no barrio da Aldea, preto do Campo da Feira, onde o 5 de cada mes se celebraba unha feira de gando. Esta feira xa aparece citada nas Respuestas Generales del Catastro del Marqués de la Ensenada,

Sigue lendo